افراد ديابتي مي تواند به سادگي از بيماريهاي جدي پا  كه منجر به قطع پا ويا انگشتان شود جلوگيري كند ، مراقبت از پا براي هر  ديابتي اهميت فراواني دارد، بويژه كساني كه 1 ـ حس پايشان از بين رفته ؛ 2- تغيير در شكل پا دارند؛   3- زخمها ويا ضايعاتي درپا دارند كه بهبود  نمي يابد .

آسيب به اعصاب پا موجب مي شود كه حس پا از دست برود وبيمار نتواند مثلا سنگريزه اي را در كفش خود حس كند وممكن است همين سنگريزه منجر به زخم پا شود . اگر كفش تنگ باشد وبه علت آن تاولي ايجاد شود، بيمار توانايي حس آن را ندارد و اين قبيل زخمها مي توانند منجر به قطع اندام شود . همواره بايد قندخون با دقت كنترل شود وكنترل روزانه آن از مشكلات جدي پا جلوگيري مي كند .

براي جلوگيري از اين مشكلات كه ممكن است منجر به قطع پا شوند ، اين متن چند توصيه ساه دارد :

1- كنترل عوامل خطر ساز :

قند، كلسترول ، وفشار خون را همواره بايد در حد نرمال نگه داشت تا از قطع پا و يا همچنين مشكلات كليه جلوگيري شود . همكاري با يك تيم مراقبت درمان‌،كيفيت زندگي بيمار را ارتقا مي دهد . اين تيم شامل : جراحان عروق، متخصص غدد داخلي، پرستار، راهنماي رژيم غذايي ، ارتوپد و…است كه مشخص  مي كنند :

 1- چه وقت بايد كلسترول فشار خون و هموگلوبين A₁C را اندازه گيري    كرد ؛

 2- چگونه وچه  وقت قند خون را تست كرد ؛   

 3- بيمار غذاهايي مصر ف كند كه چربي كم، فيبرغذايي زياد، مانند ميوه وسبزي باشد ؛

 4- ورزش روزانه فراموش نشود؛  

       5 - سيگار نكشند ؛ 

 6- برنامه مراقبت از پا را رعايت كند؛  

 7- سالانه يكبار پاها ،چشمها وكليه ها چك شود .

2-    كنترل روزانه پاها :

در پا ممكن است ضايعات جدي ايجاد شود، ولي چون احساس دردوجود ندارد ، پا را بايد روزانه چك كرد كه مبادا برش ، زخم ، نقاط قرمز، ورم ويا عفوت بين انگشتان وجود داشته باشد. بايد زمان خاصي در روز (عصرها بهتر است) را به ديــدن دقـــــيق پا اختصــاص

 داد وسعي كرد آن جزء عادات روزانه شود اگر بيمار به دليل پيري ويا ناتواني   نمي تواند خم شود مي تواند از آينه كمك بگيرد ويا از اعضاي  خانواده اش بخواهد به او كمك كنند .

3-  شستن روزانه پاها :

پا بايد در آب ولرم (ونه داغ) شسته شود. قبل از حمام ويا دوش گرفتن بايد آب را امتحان كرد كه مبادا خيلي داغ باشد. پاها بهتر است خشك شوند و بيمار مطمئن شود كه بين انگشتان او هم خشك شده است (مبادا عفونت قارچي در پا ايجاد گردد) .

4-  نرم نگه داشتن پوست پا :

بايد ژل، كرم و يا محلولي به پوست ماليده شود تا از خشكي پوست جلوگيري شود. بايد از ماليدن كرم يا ژل بين انگشتان اجتناب كرد زيرا خود ممكن است ايجاد عفونت كند.

5-     وجود ميخچه و يا سفتي پوست كف پا :

اگر در پا ميخچه ايجاد شد ،بايد با پزشك متخصص مشورت كرد تا بهترين درمان براي او پيدا شود . با اجازه پزشــــك مي توان بعد حمـام يا دوش گرفتن از سنگ پا استفاده كرد ولي استفاده از تيغ، داروهاي اسيدي سوزاننده كه ميخچه را حذف مي كنند قدغن است ،  زيرا خود موجب آسيب پوستي        مي شوند 

6- ناخن گرفتن هفتگي :

بعداينكه پا شسته شد وخشك گرديد مي توان ناخن ها را گرفت .ناخن ها رابايد عرضي ومستقيم گرفت وبه گرفتن ناخن درگوشه ها توجه كرد .اگر ناخن خوب ديده نمي شود يا ناخن ضخيم شده ويا زير پوست رفته بايد با جراح مشورت كرد .

7ـ پوشيدن هميشگي كفش وجوراب :

بايد همواره بيمار ديابتي كفش وجوراب بپوشد ، زيرا ممكن است در هر قدم كه گذاشته شود ، چيزي به پا آسيب برساند و پوشيدن جوراب وكفش  از ورم وزخم هم جلوگيري  مي كند  و همچنين جورابهاي تمــــــــيز   و  سفــــــيد  استفاده شود واز پوشيدن جورابهايي كه كش محكم دارند خودداري شود . هر بار پيش از پوشيدن كفشها بايد داخل آن چك شود كه مبادا چيزي در آن وجود داشته باشد كه به پا آسيب برساند كفشهاي بيمار از جنس چرم مرغوب بوده و ترجيحا دو جفت داشته باشد كه صبح از يك جفت استفاده كند و بعدازظهر از جفتي ديگر ؛ و همچنين كفشها از نظر اندازه نه بزرگ باشند و نه كوچك .

8- محافظت پا از سرما وگرما :

بايد درحمام و سونا هم كفش پوشيد وبراي جلوگيري از آفتاب سوختگي در ساحل دريا پماد ضد آفتاب ماليده شود پا را بايد از بخاري، رادياتور وآتش هم دور نگه داشت . شبانه اگر هوا سرد است بايد جورا ب پوشيده شود تا پا گرم بماند .در هواي سرد براي جلوگيري از سرمازدگي بايد همواره پاراچك كرد .

9- حفظ جريان خون پا :

وقتي فرد روي صندلي مي نشيند بهتر است زير پايش چيزي بگذارد كه بالاتر از سطح زمين باشد . دويا سه بار در روز انگشتان پا را براي 5دقيقه حركت دهد و زانو را بالا وپايين ببرد تا خون درساق پا و انگشتان بهتر جريان يابد. براي مدت طولاني نبايد پايش را خم نگهدارد . چون سيگار ميزان اكسيژن رساني به سلولهاي پا را كاهش مي دهد. كشيدن سيگار براي افراد ديابتي ممنوع است .

10 _ورزش :

فرد ديابتي كه حس اندام هايش دچار اشكال شده، بايد از ورزشهاي حرفه اي مثل پرش، دويدن و… اجتناب كند          و ورزشهايي مثل شنا ، دوچرخه سواري كه آسيبي به او نمي زنند، انجام دهد .ورزش علاوه بر اينكه موجب جريان بهتر خون در پا مي شود به سلامتي وشادابي كمك مي كند . كفشهاي ورزشي انتخاب شده بايد كاملا ً اندازه پا باشد واز پا محافظت كند .

کد; 68
گروه: دیابت